Foto: yu_photo/Shutterstock
Japan staat momenteel steeds meer in de belangstelling van beleggers vanwege een combinatie van stijgende rentes, een enorme staatsschuld en structurele economische problemen.
Dat kan negatieve gevolgen hebben voor de cryptomarkt, omdat beleggers in tijden van stress vaak risico afbouwen en liquiditeit uit de markt verdwijnt. Hoe de problemen in Japan uiteindelijk kunnen doorwerken naar de cryptomarkt, leg ik je uit.
Alleen belangrijk cryptonieuws. Volg Crypto Insiders gratis via WhatsApp.
Stijgende rentes en een enorme schuldenberg
De rente op Japanse staatsobligaties met een looptijd van 10 en 20 jaar staat inmiddels op het hoogste niveau in ongeveer 30 jaar. De 10-jaarsrente steeg het afgelopen jaar met 137 basispunten en de stijging lijkt verder door te zetten.
Dat vormt een groot probleem voor Japan, omdat het land een van de hoogste schuldenniveaus ter wereld heeft. De staatsschuld bedraagt ruim 206 procent van het bbp. Jarenlang profiteerde Japan van extreem lage rentes, waardoor de kosten van deze schuld beperkt bleven. Nu de rente stijgt, nemen de rentelasten voor de overheid steeds verder toe.
Daarbij neemt de druk op de obligatiemarkt toe. Japan wil tot 2040 ongeveer 370 biljoen yen (zo’n 2 biljoen euro) aan publieke en private investeringen stimuleren, wat waarschijnlijk leidt tot meer uitgifte van staatsobligaties. Tegelijkertijd bouwt de Bank of Japan haar obligatiebezit af en trekt zich daarmee terug als grootste koper van Japanse schuld.
Minder vraag en meer aanbod zorgen normaal gesproken voor hogere rentes. Private banken kunnen dit gat moeilijk opvangen, omdat zij vooral kortlopende obligaties aanhouden en minder geschikt zijn om de langlopende Japanse schuld op te nemen.
Zwakke yen, inflatie en structurele problemen
Naast de problemen op de obligatiemarkt staat ook de Japanse yen zwaar onder druk en handelt deze rond het laagste niveau in ongeveer 40 jaar. Een zwakke yen maakt import duurder en verhoogt de inflatiedruk.
De Bank of Japan staat hierdoor voor een lastig dilemma: de rente verhogen om de munt te ondersteunen, maar daarmee tegelijkertijd de financiering van de enorme staatsschuld duurder maken.
Ook de demografische problemen blijven een grote uitdaging. De beroepsbevolking is sinds 1995 met ongeveer 14 procent afgenomen en het geboortecijfer behoort tot de laagste ter wereld. Hierdoor krimpt de belastingbasis, terwijl de kosten voor pensioenen en zorg blijven stijgen.
De economische groei biedt weinig ruimte om deze problemen op te vangen, met een verwachte groei van slechts 0,6 procent voor 2026.
Daarnaast kampt Japan na jaren van lage inflatie opnieuw met prijsstijgingen boven de 2 procent. Hierdoor moet de centrale bank de rente verhogen, wat opnieuw extra druk legt op de obligatiemarkt en de overheidsschuld.
Daar komt de grote afhankelijkheid van energie-import nog bij. Japan importeert ongeveer 87 procent van zijn energie en circa 93,5 procent van de ruwe olie komt via de Straat van Hormuz. Een verstoring van deze route kan grote gevolgen hebben voor de economie.
Een olieprijs boven 110 dollar per vat zou volgens Nomura (een van de grootste Japanse banken) ongeveer 0,6 procent van het Japanse bbp kunnen kosten.
Het gevolg voor de cryptomarkt
Een wereldwijd gevolg van de problemen in Japan is de afbouw van de yen carry trade. Beleggers hebben jarenlang goedkoop geld geleend in Japanse yen vanwege de extreem lage rente en dit geld vervolgens geïnvesteerd in markten met potentiële hogere rendementen, zoals de cryptomarkt.
Als Japanse rentes verder stijgen, wordt het aantrekkelijker om deze posities af te bouwen en geld terug naar Japan te halen. Een grote omgekeerde beweging van deze carry trade kan wereldwijd zorgen voor extra verkoopdruk op de cryptomarkt.
De kern van het probleem is dat verschillende risico’s elkaar versterken: hogere rentes verhogen de kosten van de enorme schuld, een zwakke yen dwingt de centrale bank tot strengere maatregelen, de vergrijzing beperkt de economische groei en de afhankelijkheid van energie maakt Japan kwetsbaar voor externe schokken.
Daarom wordt Japan door diverse experts gezien als een van de grootste potentiële risico’s voor de cryptomarkt. Er is geen eenvoudige oplossing: elke beleidskeuze heeft mogelijk nieuwe problemen tot gevolg.
Vaker dit soort analyses lezen? Sluit je dan gratis aan bij de BitKamp Community op WhatsApp. Daar ontvang je dagelijks waardevolle crypto-updates!
