Of je nu een starter bent, noodgedwongen huurt of al jaren in een koophuis woont, de overspannen situatie op de Nederlandse woningmarkt raakt inmiddels vrijwel iedereen.
In de nieuwste aflevering van De Cryptotafel podcast legt financieel econoom en journalist Thomas Bollen uit hoe commerciële banken de huizenprijzen kunstmatig opblazen met vers gecreëerd geld.
Volg onze podcast gratis op Spotify en mis nooit meer een aflevering.
De illusie van bouwen, bouwen, bouwen
In de media ligt de nadruk bij de woningcrisis vrijwel altijd op de aanbodzijde: we moeten simpelweg meer bouwen om de prijzen te laten dalen. Bollen stelt echter dat de huizenmarkt geen normale markt is waarin vraag en aanbod vanzelf in evenwicht komen.
Hij benadrukt dat een huis immers een eerste levensbehoefte is. Als de prijzen stijgen, neemt de vraag niet af; mensen bieden gewoon meer zodra ze meer geld kunnen bemachtigen.
Het aanbod stijgt ondertussen tergend langzaam mee, grotendeels door de schaarste en de stijgende prijzen van bouwgrond. Hierdoor valt er met het bouwen zelf nauwelijks meer te verdienen, wat in de ogen van Bollen verklaart waarom de crisis voor de gewone burger hiermee niet wordt opgelost.
Hoe banken de vastgoedbubbel financieren
Volgens Bollen is geldcreatie de échte motor achter de onbetaalbare woningen. Hij legt uit dat een bank bij het verstrekken van een hypotheek niet simpelweg het spaargeld van andere klanten uitleent. In werkelijkheid maakt de bank nieuw digitaal geld aan. Zodra een koper een lening aangaat, is die belofte om terug te betalen voor de bank voldoende om het hypotheekbedrag op een rekening bij te schrijven. Dit nieuw gecreëerde geld wordt direct overgemaakt naar de verkoper van het huis en stroomt zo rechtstreeks de markt op.
“Wel 60 tot misschien wel 70 procent van alle geldcreatie door commerciële banken gaat richting vastgoed.”
Omdat er door deze kredietverlening continu miljarden aan nieuw geld in de vastgoedmarkt worden gepompt, worden de prijzen keihard omhooggedreven. Bollen beargumenteert dat dit zorgt voor de enorme inflatie die we allemaal voelen in de samenleving.
Of een simpel rijtjeshuis van een miljoen euro nu direct bewijst dat ons geldstelsel stuk is? Dat vindt Bollen te ongenuanceerd. Wel maakt de huidige crisis volgens hem pijnlijk duidelijk hoe de onstuitbare geldstroom naar vastgoed de woningmarkt voor de gewone burger volledig op slot zet en onze leefomgeving ingrijpend verandert.
De volledige aflevering van De Cryptotafel is te beluisteren via Spotify en YouTube.
