Het aandeel Nederlanders dat een huis koopt in de eigen gemeente is de afgelopen tien jaar gedaald. Kopers komen van steeds verder weg, wat vooral voor lokale starters nadelige gevolgen heeft.
Tip: Ontvang het belangrijkste cryptonieuws als eerste via de gratis Crypto Insiders app.
In het kort
-
Het aandeel woningkopers uit de eigen gemeente daalde van 64 procent in 2015 naar 58 procent in 2025.
-
Kopers van buiten de gemeente betalen vaak hogere prijzen en concurreren met lokale doorstromers.
-
Dit verstoort de lokale koopstroom, waardoor er minder woningen vrijkomen voor starters uit de eigen regio.
Toenemende afstand op de woningmarkt
Woningkopers verhuizen over steeds grotere afstanden, dat blijkt uit een recentelijk onderzoek van Kadaster.
De gemiddelde verhuisafstand steeg van 10,7 kilometer in 2015 naar 13,6 kilometer in 2025, met een piek van boven de zestien kilometer tijdens de coronajaren 2021-2022. Tegelijkertijd daalde het percentage mensen dat in de eigen gemeente een huis kocht.
Deze trend zorgt voor bezorgdheid bij gemeenten. Zij vrezen dat de toegankelijkheid van de woningmarkt voor hun eigen inwoners, met name jonge koopstarters, onder druk komt te staan.
Het indirecte effect op starters
Uit het onderzoek van Kadaster blijkt dat kopers van buitenaf niet direct concurreren met lokale starters, omdat starters vaak in een goedkoper segment zoeken. De concurrentie vindt vooral plaats met lokale doorstromers, die op zoek zijn naar een volgende koopwoning.
Wanneer een doorstromer een huis misloopt aan een externe koper, komt diens oude, vaak goedkopere woning niet vrij voor een starter. Analyse toont aan dat in 52 procent van de gevallen zo'n vrijgekomen woning uiteindelijk naar een lokale koopstarter zou zijn gegaan. Dit indirecte effect beperkt de kansen voor starters aanzienlijk.
Grote verschillen per regio
De situatie verschilt sterk per gemeente. In grote steden als Amsterdam (80 procent) en gemeenten met een hechte sociale structuur zoals Urk (87 procent) blijft het aandeel lokale kopers hoog. In dure villagemeenten als Bloemendaal (25 procent) en Blaricum (26 procent) is dit aandeel juist extreem laag.
Ook de prijzen die betaald worden, lopen uiteen. In de Gelderse gemeente Putten betaalden instromers in 2025 gemiddeld 225.000 euro meer dan lokale kopers. In de grote steden was het beeld omgekeerd: daar betaalden instromers juist tienduizenden euro's minder.
Nieuw beleid moet helpen
Om lokale kopers te ondersteunen, is de Huisvestingswet in 2024 herzien. Gemeenten mogen nu tot 50 procent van de betaalbare nieuwbouwkoopwoningen reserveren voor mensen met een lokale binding.
