De Europese Centrale Bank (ECB) gebruikt sinds kort technologie die sterk aan crypto doet denken. Tegelijk werkt de bank aan een digitale euro. Daardoor klinkt de conclusie logisch dat de euro straks op de blockchain staat.
Maar gaat het werkelijk om dezelfde euro die wij gebruiken om boodschappen te betalen? We controleren wat de ECB precies heeft gebouwd en wat er nog slechts op de tekentafel ligt.
Van breaking news tot opvallende koersbewegingen: 27.000 Nederlanders volgen ons op Instagram.
Waarom sommige mensen dit denken
ECB-bestuurder Isabel Schnabel zei eind augustus dat centrale banken zelf ‘on-chain’ moeten gaan. Deze week lanceerde de ECB Pontes, een nieuw systeem voor transacties met digitale versies van bijvoorbeeld obligaties.
Via Pontes kunnen banken en andere grote financiële partijen zulke bezittingen verhandelen en de betaling afwikkelen in geld van de centrale bank.
De ECB bereidt bovendien voor om zelf een klein deel van haar vermogen in getokeniseerde staatsobligaties te beleggen. Ook die transacties moeten via Pontes lopen.
Dat lijkt sterk op een euro op de blockchain. Toch ontbreekt een belangrijk onderscheid: Pontes is gemaakt voor de professionele financiële markt, niet voor consumenten.
Wat zeggen de feiten?
Pontes koppelt digitale handelsplatforms aan de bestaande betaalsystemen van Europese centrale banken. Een bank kan bijvoorbeeld een digitale obligatie kopen en de betaling via Pontes laten verlopen.
Een deel van die afwikkeling blijft juridisch verankerd in T2, het bestaande systeem waarmee banken onderling centralebankgeld overboeken.
De ECB spreekt hierbij over distributed ledger technology, afgekort DLT. Dat is een verzamelnaam voor systemen waarin meerdere partijen dezelfde administratie delen.
Een blockchain, waar bijvoorbeeld bitcoin en ethereum op draaien, is daar een bekende vorm van. Maar DLT betekent niet automatisch dat geld op een openbare cryptoblockchain zoals die van bitcoin terechtkomt.
De digitale euro voor consumenten is een volledig ander project. Die moet volgens de ECB juist draaien op een centraal afwikkelingsplatform. De ECB verwerkt en controleert dan alle betalingen en tegoeden. De digitale euro wordt dus niet op DLT of blockchain gebouwd.
Zelfs de komst van die consumenteneuro staat nog niet vast. Een proef met een bètaversie begint naar verwachting in de tweede helft van 2027 en duurt twaalf maanden.
Pas nadat Europese wetgeving is aangenomen, beslist de ECB of de digitale euro werkelijk wordt uitgegeven. Een mogelijke eerste uitgifte staat voor 2029 gepland.
Er is nog altijd veel kritiek op de digitale euro.
Het oordeel
Deels waar. De ECB brengt centralebankgeld voor professionele financiële transacties naar een omgeving met DLT. Pontes is daarvan het eerste werkende onderdeel.
Maar de bewering is misleidend als ermee wordt bedoeld dat gewone euro’s of de digitale euro voor consumenten op een blockchain komen.
Dat gebeurt volgens de huidige plannen niet: die digitale euro krijgt een centraal systeem en bestaat bovendien nog niet.
