Cryptovaluta, die door de Russische staat worden gebruikt om sancties te omzeilen, blijken ook een valkuil voor burgers die Oekraïne steunen. Een nieuw onderzoek van Reuters laat zien hoe cryptobeurs Binance de gegevens van een gebruiker deelde met Russische opsporingsdiensten, wat leidde tot een strafzaak.
Alleen belangrijk cryptonieuws. Volg Crypto Insiders gratis via WhatsApp.
In het kort
-
Rusland gebruikt volgens sanctiespecialisten crypto om handel mogelijk te houden nadat bankroutes zijn dichtgelopen.
-
Een nieuw onderzoek van Reuters laat zien hoe gebruikersgegevens die Binance deelde, werden gebruikt in een Russische strafzaak.
-
De zaak roept vragen op over privacyregels, juist omdat Binance zegt Rusland in 2023 volledig te hebben verlaten.
Van banken naar crypto
Na de invasie van Oekraïne in februari 2022 werd Rusland voor een groot deel afgesneden van het internationale betalingsverkeer.
Eerst liepen betalingen nog via banken in Rusland en China, maar ook die route werd lastiger toen grote Chinese banken Russische betalingen vaker blokkeerden uit angst voor westerse sancties.
Daarna verschoof meer verkeer naar crypto. Roebels worden via gespecialiseerde bedrijven en beurzen omgezet in digitale munten, waaronder de aan de dollar gekoppelde stablecoin tether.
Sanctiespecialist Yvo Amar zei eerder tegen de NOS:
“Crypto staat minder onder toezicht. Daardoor kan Rusland vrij makkelijk betalingen doen die normaal via banken lopen.”
Hoe de zaak-Belenkiy naar voren kwam
Reuters voegt daar nu een concreet vervolg aan toe in een nieuw onderzoek. De Russische IT-specialist Yuri Belenkiy zit vast in Rusland en wordt beschuldigd van het sturen van geld aan de Oekraïense krijgsmacht en een daaraan gelieerde groep.
Exclusive: Binance last year handed Russian authorities details of cryptocurrency donations to Ukrainian fundraising campaigns that were used as evidence to bring terrorism financing charges against a Russian IT specialist reut.rs/4xL86Qo
Volgens documenten die door de NGO The First Department zijn verkregen, vroegen Russische opsporingsdiensten Binance om zijn transactiegeschiedenis. Daarna zouden gegevens over cryptotransfers naar Oekraïense organisaties in het dossier zijn beland.
De informatie zou onder meer zijn identiteit, contactgegevens en kopieën van documenten bevatten. Binance zegt in een verklaring dat het, net als andere financiële instellingen, meewerkt aan rechtmatige verzoeken van opsporingsdiensten, binnen de wetgeving.
Waarom dit gevoelig ligt
Het wringt omdat Binance in 2023 stelde volledig uit Rusland te zijn vertrokken. Toch beschrijft Reuters dat Russische autoriteiten vorig jaar nog gegevens ontvingen via een contactkanaal dat op de website van Binance voor Russische en Belarussische opsporingsdiensten werd genoemd.
Daar komt een Europese privacyvraag bij. Belenkiy heeft een Russische paspoort en een Bulgaarse verblijfsvergunning; Reuters kon niet vaststellen of hij bij Binance als EU-klant stond geregistreerd.
Sanctiedruk verschuift naar cryptodiensten
De Europese Unie probeert ondertussen ook de cryptoroutes rond Rusland harder aan te pakken. In het eenentwintigste sanctiepakket kwam een transactieverbod voor veertien cryptogerelateerde dienstverleners in zes rechtsgebieden, waaronder de Verenigde Arabische Emiraten en Kirgizië.
De rode draad is daarmee breder dan één strafzaak. Crypto is voor Rusland een betaalroute geworden, maar ook een spoor dat burgers in juridische problemen kan brengen.
