Foto: saryanto yanto/Shutterstock
De VOC (1602-1799), opgericht in 1602, was niet zomaar een handelscompagnie: zij kreeg het monopolie op de lucratieve handel tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Azië. Uniek is dat de VOC wordt gezien als de allereerste beursgenoteerde onderneming ter wereld. Om kapitaal op te halen, gaf zij in datzelfde jaar de allereerste aandelen uit, een revolutionair idee dat gewone burgers de kans gaf te investeren én te delen in de winst.
Stel je voor: wat zou zo’n aandeel vandaag waard zijn als we enkel de inflatie in rekening zouden brengen?
Dit wil je: blijf altijd op de hoogte, volg ons net als duizenden anderen op Whatsapp.
De Verenigde Oost-Indische Compagnie
Het eerste bekende aandeel dat verkocht werd, stamt uit 1606 en werd ontdekt in 2010 door Ruben Schalk, een student geschiedenis. Hij vond in het Westfries Archief een aandeel (stortingsbewijs) dat op 9 september 1606 werd uitgegeven aan Pieter Harmensz uit Enkhuizen.
Pieter kocht voor 150 Nederlandse guldens 12 aandelen, die dus 12,50 gulden per stuk kostten. De VOC werd op 31 december 1799 opgeheven, dus vanaf die tijd was zo’n aandeel waardeloos. Toch heeft het opnieuw waarde gekregen vanwege de historische waarde.
De aandelen golden als eigendomsbewijs van een deel van het bedrijf, waarbij je recht had op winstdeling (dividend). Het geïnvesteerde geld werd gebruikt bij de financiering van overzeese handelsreizen, waarbij er een hoog risico was op schipbreuk. Door aandelen uit te geven kon dit risico verdeeld worden over alle schepen. Het was een schot in de roos, want heel veel bedrijven werken sindsdien precies op deze manier.
Hoeveel is de fictieve waarde in euro nu?
Omgerekend naar euro’s betaalde Pieter destijds 5,67 euro voor zijn aandeel. Omdat de centrale bank een gemiddelde inflatie van 2 procent per jaar nastreeft, gebruiken we dit als uitgangspunt. Rekenen we die jaarlijkse 2 procent rente door over een periode van 419 jaar, dan groeit de oorspronkelijke investering uit tot een indrukwekkend bedrag van ongeveer 22.754 euro.
De hoogste koers
De waarde van de aandelen VOC stegen heel snel in waarde. In 1720 bereikte de koers van VOC 1.500 gulden per aandeel. Dat betekende een stijging van 12.000 procent. Er was ook nog een korte periode dat deze aandelen door het dak gingen, bij de Tulpenmanie. Dit duurde echter maar enkele jaren.
Als we de fictieve waarde van de VOC tijdens de Tulpenmanie omrekenen naar de huidige maatstaven, zou de onderneming uitkomen op maar liefst 6,7 biljoen euro—meer dan de gezamenlijke waarde van de twintig grootste bedrijven ter wereld in 2017. Sindsdien zijn die aandelen wel flink in waarde gestegen.
Bitcoin is bezig met een historische bullrun: Nederlanders krijgen €10 crypto gratis
Miljoenen Nederlanders hebben al crypto. En Bitvavo nodigt jou uit: Ontvang tijdelijk € 10 gratis crypto naar keuze. Handel gratis in meer dan 400 crypto samen met 1,5 miljoen Nederlanders.
- Meld je gratis aan bij Bitvavo
- Doe een eerste storting
- Ontvang direct € 10 in crypto naar keuze
