Stel: je opent je cryptowallet en ziet ineens een onbekende munt met een waarde van honderdduizenden of zelfs miljoenen euro’s.
Je hebt er nooit om gevraagd en verkopen lukt niet. Het gaat om een zogenoemde scamtoken, een frauduleuze munt die bijvoorbeeld een echte cryptomunt nabootst.
Toch staat hij wel in jouw wallet. Wat betekent dat voor je belastingaangifte? Crypto Insiders legde deze situatie voor aan de Belastingdienst.
Tip: Meepraten met onze community over nieuws en prijzen? Praat mee in onze gratis Telegram-groep
In het kort
-
Een onverkoopbare scamtoken kan mogelijk op 0 euro worden gewaardeerd.
-
Verschillende gegevens kunnen helpen om te onderbouwen dat het om een scam gaat.
-
Bewaar het contractadres, handelsgegevens en duidelijke screenshots.
Plotseling tonnen aan scamcoins in je wallet
Binnen de Crypto Insiders-community komt de discussie over dit probleem de laatste tijd steeds vaker voorbij.
Zo zag iemand plotseling voor ongeveer 400.000 euro aan ongevraagde tokens in zijn wallet verschijnen. Op papier lijkt hij daarmee ineens vier ton rijker, terwijl de tokens in werkelijkheid niet verkocht kunnen worden. Een andere cryptobezitter schreef in onze Telegramgroep:
“De Belastingdienst ziet bij mij op de blockchain 1,4 miljoen dollar (ongevraagde) scamwaarde-tokens. [...] Kan een serieus probleem worden om aan te tonen dat het nep is.”
Dat roept een logische vraag op: moet je belasting betalen over een bedrag waar je feitelijk helemaal niet bij kunt?
Scamtoken kan mogelijk op 0 euro worden gewaardeerd
Box 3 gaat over belasting op onder meer spaargeld, beleggingen en crypto. Voor crypto kijkt de Belastingdienst naar de waarde op 1 januari, de peildatum.
Daarbij moeten cryptovaluta volgens de Belastingdienst worden gewaardeerd op de "waarde in het economische verkeer". Simpel gezegd gaat het om wat de token daadwerkelijk waard is, en niet zomaar om het bedrag dat een wallet laat zien.
Bij scamtokens is volgens de fiscus van belang dat wordt gekeken naar de waarde van de token zelf en niet naar de waarde van de token die wordt nagebootst.
"Of een scam-token op nihil kan worden gewaardeerd, hangt af van de feiten en omstandigheden van het individuele geval", aldus Adriaan Ros, persvoorlichter van de Belastingdienst, aan Crypto Insiders.
Volgens de fiscus wordt bij de waardering op de peildatum niet alleen gekeken naar wat toen bekend was, maar ook naar informatie die later beschikbaar is gekomen over de werkelijke situatie op dat moment.
Zo kun je onderbouwen dat het om een scam gaat
Voor het bewijs geldt volgens de Belastingdienst "in het algemeen de vrije bewijsleer". Er is dus niet één verplicht bewijsstuk nodig.
De fiscus noemt verschillende gegevens waarmee je kunt onderbouwen dat het om een scamtoken gaat:
-
Het contractadres van de token, in combinatie met gegevens uit een blockchain explorer waaruit blijkt dat dit niet het officiële adres van de nagebootste munt is;
-
Informatie over het aantal transacties en het handelsvolume rond de peildatum, waaruit blijkt dat nauwelijks of geen handel plaatsvindt;
-
Het aantal houders en de concentratie daarvan bij een paar adressen;
-
Het ontbreken van een notering op reguliere handelsplatformen of erkende koersbronnen;
-
Waarschuwingen in een blockchain explorer dat sprake kan zijn van phishing of een scam;
-
Een wallet-overzicht waaruit blijkt dat de token ongevraagd en zonder tegenprestatie is ontvangen.
Ook screenshots kunnen helpen. De Belastingdienst zegt hierover dat duidelijk zichtbaar is op welk contractadres de gegevens betrekking hebben en op welke datum ze zijn opgevraagd. Het advies van de fiscus: "Bewaar deze informatie bij de administratie."
Nieuwe box 3 maakt de kwestie extra belangrijk
De reactie van de Belastingdienst gaat over de huidige regels voor box 3. Tegelijkertijd wordt het onderwerp extra relevant door de geplande nieuwe regels vanaf 2028.
Het kabinet wil dan het werkelijke rendement gaan belasten. Daarbij kunnen voor beleggingen ook waardestijgingen gedurende het jaar meetellen, zelfs wanneer er nog niet is verkocht.
Die nieuwe regels staan nog niet definitief vast. De reactie van de Belastingdienst betekent daarom niet automatisch dat een ongevraagd ontvangen scamtoken vanaf 2028 op precies dezelfde manier wordt behandeld.
Wie nu twijfelt over zijn eigen situatie, krijgt van de Belastingdienst het advies om contact op te nemen met de fiscus.
