Foto: lovelypeace/Shutterstock
Boodschappen, huur, tanken en energie. Voor veel Nederlanders voelt het alsof alles tegelijk duurder wordt. Dat is geen toeval, want achter de schermen spelen structurele veranderingen die de prijzen stap voor stap omhoog duwen.
Volgens toezichthouder Autoriteit Consument en Markt is er één duidelijke rode draad. De concurrentie tussen bedrijven neemt af, waardoor prijzen makkelijker stijgen en consumenten minder keuze hebben. Tegelijk verhoogt de overheid belastingen op vaste kosten, wat direct voelbaar is in je portemonnee.
Direct een melding bij belangrijk cryptonieuws? Download de gratis Crypto Insiders app.
Minder concurrentie maakt prijzen kwetsbaar
De ACM onderzocht de Nederlandse economie over de periode 2011 tot en met 2023. Daaruit blijkt dat markten steeds vaker worden gedomineerd door een klein aantal grote spelers. Nieuwe bedrijven komen minder makkelijk de markt in en bestaande bedrijven verdwijnen minder vaak.
Op het moment hebben bedrijven dus minder concurrentie dan in het verleden. Dit betekent dat ze makkelijker marges kunnen verhogen, zonder klanten te verliezen.
Dit zie je direct terug in de hogere prijzen, dat terwijl er aan de producten niks geïnnoveerd wordt. Bedrijven worden minder geprikkeld om te veranderen.
Volgens ACM-voorzitter Martijn Snoep zet dit niet alleen prijzen onder druk, maar ook de kwaliteit van producten en diensten. Dit speelt vooral in sectoren die al sterk geconcentreerd zijn, zoals telecom, industrie en sommige zorgmarkten
De ACM wil daarom meer bevoegdheden om ook kleinere overnames te kunnen toetsen. Nu kan zij alleen fusies en overnames beoordelen van bedrijven met een omzet boven de 30 miljoen euro, waardoor lokaal ingrijpen vaak niet mogelijk is. Dat terwijl hier vaak de grootste gevolgen te voelen zijn.
Belastingen en accijns duwen kosten verder omhoog
Naast minder concurrentie zorgen hogere belastingen voor extra druk op huishoudens. Sinds begin dit jaar is de accijns op benzine opnieuw verhoogd, waardoor de belasting per liter nu hoger ligt dan vóór de energiecrisis.
Door een verhoging van 7 cent per liter staat de totale belasting op benzine nu op 84,5 cent per liter. Dat maakt tanken in Nederland fors duurder dan in buurlanden. Inmiddels vindt ongeveer 13 procent van alle tankbeurten over de grens plaats.
Energierekening verandert ook
Ook de energierekening verandert in 2026. Waar elektriciteit iets goedkoper wordt, wordt de gasrekening weer zwaarder belast. Daarnaast gaat de vaste belastingkorting omlaag en stijgen de netbeheerkosten door investeringen in het elektriciteitsnet.
Voor een gemiddeld huishouden met gas betekent dit zo’n 42 euro extra per jaar. Volledig elektrische huishoudens zijn iets goedkoper uit, maar ook daar stijgen de vaste lasten.
Alles bij elkaar laat dit zien waarom prijsstijgingen zo breed voelbaar zijn. Minder concurrentie en hogere vaste kosten versterken elkaar, waardoor besparen steeds lastiger wordt.
Bitvavo: Bitcoin en XRP weer door het dak? Meld je aan en krijg €20 gratis bitcoin
Crypto blijft heen en weer springen – volumes nemen toe en geruchten gaan weer rond op X. Is dit hét moment? Bitvavo geeft je tijdelijk bitcoin gratis. Handel in meer dan 400 crypto samen met 1 miljoen Nederlanders.
Registreer je vandaag en ontvang €20 in bitcoin. Een account aanmaken is gratis en kost je maar een minuut.
💬 Tip van de redactie: Volg de podcast ‘De Cryptotafel’ op Spotify voor het belangrijkste cryptonieuws, scherpe analyses en gesprekken met experts uit de markt.
