Foto: RichieSanders (Shutterstock)
Het recente nieuws dat Iran olietankers in bitcoin laat betalen, is slechts het topje van de ijsberg. Uit analyses van blockchain-onderzoeksbureau Chainalysis blijkt dat het land al jarenlang een grote en groeiende crypto-economie heeft. Zowel de overheid als de burgers maken er volop gebruik van.
Ontvang dagelijks cryptonieuws op je Instagram feed – net als 27.000+ Nederlanders.
In het kort
- De Iraanse crypto-economie was in 2025 al meer dan 7,78 miljard dollar (6,64 miljard euro) waard.
- De Revolutionaire Garde (IRGC) beheert een groot deel en ontving in 2025 ruim 3 miljard dollar aan crypto om sancties te omzeilen.
- De overheid gebruikt crypto om sancties te ontwijken; burgers gebruiken het als vlucht voor de torenhoge inflatie en de ingestorte munt.
Miljardenmarkt voor staat en burger
Volgens Chainalysis groeide het Iraanse crypto-ecosysteem in 2025 naar een waarde van ruim 6,64 miljard euro (7,78 miljard dollar). Een groot deel hiervan is in handen van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC), een elitekorps van het leger.
Tegen het einde van 2025 beheerden digitale portemonnees van de IRGC ongeveer de helft van de totale Iraanse cryptomarkt. In 2025 alleen al ontving de Garde voor ruim 3 miljard dollar, omgerekend 2,56 miljard euro, aan crypto. Dit geld wordt gebruikt om internationale sancties te omzeilen en om bevriende milities in de regio te financieren.
Volgens de onderzoekers is dit een voorzichtige schatting, omdat deze alleen is gebaseerd op openbaar bekende digitale portemonnees.
Een deel van de inkomsten uit crypto komt in ieder geval voort uit de ‘bitcoin-tol’ die het regime nu heft in de Straat van Hormuz. Olieschepen moeten soms wel tot 2 miljoen euro aan tol betalen, onder andere in bitcoin.
Vlucht uit ingestorte economie
Tegelijkertijd stappen gewone Iraniërs massaal over op crypto tegen inflatie, zo zeggen de onderzoekers het volgende in hun rapport:
“Iraniërs gebruiken cryptocurrency als een financiële reddingslijn om hun vermogen te beschermen tegen extreme inflatie, die momenteel tussen de 40 en 50 procent ligt. Sinds 2018 heeft de Iraanse rial ongeveer 90 procent van zijn waarde verloren, waardoor burgers digitale activa gebruiken om zich te onttrekken aan een falend economisch systeem.”
Activiteit piekt tijdens crises
Het crypto-gebruik in Iran piekt dus op momenten van grote spanning volgens de onderzoekers. Dit was bijvoorbeeld te zien tijdens de bomaanslagen in Kerman (januari 2024), de raketaanvallen op Israël (oktober 2024) en een korte oorlog in de regio (juni 2025).
Een recent voorbeeld waren de Amerikaans-Israëlische luchtaanvallen op 28 februari 2026, stelt Chainalysis. In de uren daarna werd er in Iran 873 procent meer crypto van beurzen gehaald dan gemiddeld. In totaal ging het om een bedrag van meer dan 8,4 miljoen euro (10 miljoen dollar).
De analyses laten zo een dubbel gezicht zien. Voor de Iraanse overheid is crypto een financieel wapen om sancties te omzeilen. Voor de bevolking is het juist een reddingsboei in een diepe economische crisis.
Vandaag: Meld je aan bij Bitvavo en ontvang €20 bitcoin gratis
Bitcoin is weer volop actief, Bitvavo geeft je een duwtje in de rug: je ontvangt bij registratie en je eerste aankopen gratis bitcoin. Kies zelf waar je in stapt, en ervaar het meest gekozen platform van Nederland. Handel samen met 1,5 miljoen Nederlanders op Bitvavo.
Registreer je vandaag en ontvang €20 in bitcoin. Binnen één minuut zit je erin – aanmelden is gratis.
