Shutterstock/AlbHen
Vanaf 2028 gaat het box 3-stelsel in Nederland volledig op de schop. Beleggers betalen dan geen belasting meer over een fictief rendement, maar over wat ze écht verdienen. Dat klinkt eerlijker, maar het nieuwe systeem zorgt nu al voor veel kritiek en onrust.
De plannen roepen veel vragen op bij beleggers. Daarom zochten wij tot in detail uit wat er precies verandert in box 3, en beantwoorden we onderaan het artikel jullie vragen, met daarbij een duidelijk rekenvoorbeeld.
Laat geen gratis crypto liggen: doe mee aan de prijsvraag in het artikel en maak kans op 15 euro in Solana. Kost je nog geen 30 seconden!
Van fictief naar werkelijk rendement
Box 3 is de vermogensbelasting in Nederland. Hieronder vallen onder meer spaargeld, beleggingen zoals aandelen en crypto en een tweede woning. Jarenlang stond deze belasting bekend als de ‘pretbox’, omdat vermogenden relatief weinig belasting betaalden.
Dat beeld is inmiddels veranderd. De Belastingdienst werkt met een fictief rendement: een veronderstelde opbrengst waarover belasting wordt geheven, ongeacht het werkelijke rendement. Na meerdere uitspraken van de Hoge Raad is duidelijk geworden dat dit systeem juridisch niet houdbaar is.
Daarom wordt toegewerkt naar een nieuw box 3-stelsel waarin het werkelijke rendement centraal staat, dat vanaf 2028 moet ingaan. Tot die tijd geldt het huidige systeem. (artikel gaat onder de prijsvraag verder)
Prijsvraag:
Met tegenzin vooruit
In mei 2025 diende het kabinet het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 in bij de Tweede Kamer. Vorige week bleek dat een meerderheid het nieuwe stelsel steunt, al doen veel partijen dat met tegenzin.
Zij zien liever een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas belasting betaalt bij verkoop. Dat is technisch voorlopig niet haalbaar. Verder uitstel zou de schatkist jaarlijks miljarden euro’s kosten, waardoor de kans groot is dat het wetsvoorstel wordt aangenomen.
Zo werkt het nieuwe systeem
Als het nieuwe stelsel ingaat, betalen beleggers vanaf 1 januari 2028 belasting over het werkelijke rendement op hun vermogen. Dat gaat niet alleen om koerswinsten, maar ook om rente, dividend en huurinkomsten.
De Belastingdienst kijkt jaarlijks naar de waardeverandering van het vermogen. Bij een stijging volgt belasting, ook als die winst alleen op papier bestaat. Voor vastgoed in box 3 en aandelen in start-ups geldt een uitzondering: daar wordt pas belasting geheven bij verkoop. Voor crypto, aandelen en edelmetalen geldt die uitzondering niet.
Bij sterke koersstijgingen kan de belastingaanslag daardoor flink oplopen, zonder dat er geld vrijkomt. Volgens critici kan dat beleggers dwingen om bezit te verkopen of zelfs Nederland te verlaten, omdat in veel andere Europese landen pas belasting wordt betaald bij verkoop. emigreren. In veel andere Europese landen betaal je namelijk wel gewoon pas als je besluit te verkopen.
Kun je verliezen verrekenen?
Veel crypto-investeerders hebben in 2025 een lastig jaar achter de rug. Munten als XRP en solana leverden fors in, wat de vraag oproept hoe zulke verliezen straks meetellen in het nieuwe box 3-stelsel.
Vanaf 2028 mogen verliezen in box 3 onbeperkt worden verrekend met toekomstige winsten. Wie een slecht jaar draait, betaalt dus geen belasting en bouwt een verlies op dat later kan worden gebruikt. Wel geldt er een drempel van 500 euro per belastingjaar. Alleen verliezen boven dat bedrag tellen mee.
Wat gebeurt er met het heffingsvrij vermogen?
Het bekende heffingsvrije vermogen verdwijnt in het nieuwe stelsel. In 2026 betaal je nog geen box 3-belasting tot een vermogen van 59.357 euro per persoon, of 118.714 euro met een fiscaal partner.
Vanaf 2028 komt daarvoor een heffingsvrij resultaat in de plaats van 1.800 euro per persoon per jaar. Over de eerste 1.800 euro aan rendement betaal je geen belasting, ongeacht hoe groot je vermogen is.
Is de wet al definitief?
Nee. Het wetsvoorstel is ingediend, maar nog niet aangenomen. Om het nieuwe stelsel per 1 januari 2028 in te laten gaan, moet de Tweede Kamer uiterlijk 15 maart 2026 groen licht geven. Daarna volgt nog de Eerste Kamer.
Rekenvoorbeeld: hoe verandert box 3 van vermogen naar rendement?
We nemen het voorbeeld van een belegger met 100.000 euro aan beleggingen. Zijn jaarlijkse rendement bedraagt 5 procent, waardoor het werkelijke rendement uitkomt op 5.000 euro.
In 2026 geldt nog het huidige box 3-stelsel, met een heffingsvrij vermogen van 59.357 euro. Daardoor blijft 40.643 euro van het vermogen belastbaar. De Belastingdienst rekent met een fictief rendement van 6 procent, wat neerkomt op een belastbaar rendement van circa 2.440 euro. Tegen het huidige tarief van 36 procent betaalt deze belegger ongeveer 880 euro aan box 3-belasting.
Vanaf 2028 verdwijnt het heffingsvrij vermogen en komt er een heffingsvrij resultaat van 1.800 euro per persoon per jaar. Het werkelijke rendement van 5.000 euro wordt dan belast, minus deze vrijstelling. Over 3.200 euro wordt box 3-belasting geheven, wat bij een tarief van 36 procent neerkomt op ongeveer 1.150 euro.
Dit voorbeeld laat zien dat beleggers met een hoger rendement onder het nieuwe stelsel doorgaans meer belasting betalen dan nu.
