Foto: saryanto yanto / Shutterstock.com
Elk jaar op 4 mei, om precies acht uur ’s avonds, denk ik aan een vierjarig meisje op een boot.
Mijn oma. Weggehaald uit het enige land dat ze kende. Nederlands-Indië, nu Indonesië. Op de vlucht voor een oorlog die ze niet begreep, in een schip richting een land dat ze nooit eerder had gezien. Naast haar: mijn overgrootmoeder, die de beslissing nam om alles achter te laten. Hun huis. Hun leven. Hun wereld. Om te overleven.
Die twee minuten stilte gaan voor mij nooit over onbekende slachtoffers of historische gebeurtenissen. Ze gaan over die twee vrouwen. Over wat het kostte om hier te zijn. Over de simpele, onwrikbare waarheid dat mijn bestaan afhankelijk was van één beslissing, op één dag, in een tijd van totale rechteloosheid.
Dat besef is ook een drijfveer waarom ik over Bitcoin schrijf. Niet als speculatie of technologisch experiment – maar als neutraal geld dat aan niemand toebehoort en door niemand kan worden afgenomen. Freedom money, noemen sommigen het.
De stilte die te lang duurde
Jarenlang werd er in onze familie weinig gesproken over Nederlands-Indië. Over de Japanse kampen. Over wat mijn overgrootmoeder meemaakte terwijl ze tegelijkertijd haar dochter probeerde te beschermen. Die stilte is herkenbaar voor veel Indo-families – het trauma zat te diep, de woorden kwamen niet, en Nederland was lang niet klaar om te luisteren.
Pas recent, aangedreven door een nieuwe generatie die vragen durft te stellen en door de urgentie van mensen die voelen dat de tijd dringt, zijn die verhalen gaan leven. 15 augustus bestaat inmiddels ook in mijn hoofd naast 4 mei. De Japanse capitulatie, de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd, de bersiap – het zijn geen feiten uit de geschiedenisboeken meer, maar betrekken zich tot mijn eigen familie verhalen.
Wat me het meest raakt, is niet alleen het leed zelf. Het is het gevoel van onmacht dat daarmee gepaard ging. Mijn overgrootmoeder was een gewone vrouw. Ze had een huis, een gemeenschap, een toekomst die ze zelf probeerde vorm te geven. En toch besloot een systeem – een bezetting, een ideologie, een machtsstructuur – dat die toekomst niet aan haar toebehoorde. De zeggenschap over haar eigen bestaan werd haar simpelweg ontnomen.
Freedom money
Die gedachte laat me niet los als ik aan Bitcoin denk.
Ik weet hoe dat klinkt. De combinatie van oorlogsherdenking en cryptocurrency kan misplaatst klinken – misschien zelfs naïef. Dat gevoel snap ik. Ik wil dan ook geen enkele gelijkstelling maken, want die bestaat niet. Wat mijn familie doormaakte staat op een ander niveau dan wat ik ooit zal begrijpen, laat staan zelf meemaken. Het lijden, het verlies, de angst – dat is van een orde die buiten het bereik ligt van alles wat ik in mijn bevoorrechte leven als onrecht heb ervaren.
Maar er zit iets in de kern van Bitcoin dat me herinnert aan precies die kwetsbaarheid. Want wat een bezetting doet – naast het menselijk geweld – is het afpakken van eigenaarschap. Tegoeden worden bevroren. Goederen worden gevorderd. Spaarrekeningen worden ontoegankelijk gemaakt. De waarde die mensen hun hele leven hebben opgebouwd, verdwijnt per decreet.
Het is een patroon dat zich herhaalt. In Cyprus in 2013, toen de overheid bankrekeningen aansprak om schulden te financieren. In Argentinië, keer op keer, toen de peso weer instortte en de middenklasse haar spaargeld zag verdampen. In Nigeria, waar de centrale bank in 2021 crypto-rekeningen bevroor van activisten die zich verzetten tegen politiegeweld.
Bitcoin is ontworpen om dit patroon te doorbreken. Geen centrale partij die toegang kan blokkeren. Geen overheid die het kan confisqueren. Geen bezetter die het kan vorderen. Wie de sleutels bezit, bezit het geld – ongeacht grenzen, regimes of politieke omstandigheden.
Wat vrijheid echt kost
In mijn optiek gaat de diepste discussie over Bitcoin niet over rendement, regulering of adoptie. Het gaat over de vraag welke soort vrijheid we eigenlijk willen bouwen.
Financiële vrijheid, in de meest letterlijke zin, betekent dat jouw geld van jou is. Niet van de bank die het beheert. Niet van de staat die het kan bevriezen. Niet van het systeem dat bepaalt wie er mee mag doen. Voor mij – opgegroeid in het welvarende Westen, in een democratie, met een paspoort dat deuren opent – is dat een abstracte gedachte.
Ik heb nooit meegemaakt dat mijn rekening werd bevroren, dat mijn bezit werd gevorderd, of dat een systeem besliste of ik mee mocht doen. Die zekerheid is zo vanzelfsprekend voor me dat ik haar bijna niet zie. Mijn overgrootmoeder had die zekerheid niet. Niet omdat ze andere prioriteiten had, maar omdat het systeem haar die mogelijkheid ontzegde.
Elk jaar op 4 mei staan we twee minuten stil voor mensen die hun vrijheid verloren. We doen dat zodat we niet vergeten. Zodat de volgende generatie begrijpt wat er op het spel staat als instituties falen en macht zich concentreert.
Ik vergeet het niet.
Ik draag het mee – in die twee minuten stilte, en in de keuzes die ik daarna maak.
Tip: Nederlanders die vandaag €1,- storten krijgen €21,- bij Bybit
Bybit deelt uit: gebruikers kunnen op dit moment profiteren van een actie waarbij een storting van €1 wordt beloond met €20 in bitcoin. Na het aanmaken en verifiëren van een account wordt de bonus automatisch toegekend.
Een account aanmaken is gratis en duurt slechts een minuut. Ook gebruikers die in het verleden al een Bybit-account hadden, maar deze nog niet hebben omgezet naar het Europese platform, kunnen alsnog gebruikmaken van deze actie.
👀 Meer informatie en meepakkenLet op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
